PL EN

Projekt Miniatury wybrany jako jeden z 24 z całej Polski w konkursie "Klasyka żywa"

Z przyjemnością informujemy, że projekt Miejskiego Teatru Miniatura otrzymał jako jeden z 24 w całej Polsce dofinansowanie w Konkursie na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej „Klasyka Żywa”. Dofinansowany projekt ma na celu realizację spektaklu według kaszubskiego eposu „Życie i przygody Remusa” Aleksandra Majkowskiego w reżyserii Remigiusza Brzyka. Premiera planowana jest na jesień tego roku.

Konkurs na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej „Klasyka Żywa” organizowany jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy współudziale Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w ramach 250 lat Teatru Publicznego w Polsce, który to jubileusz będziemy obchodzić w 2015 roku. Najważniejszym celem Konkursu „Klasyka Żywa” jest wzmocnienie zainteresowania współczesnych twórców polskiego teatru dawną literaturą posiadającą potencjał sceniczny i mogącą stać się przedmiotem twórczej reinterpretacji i dialogu z dzisiejszymi odbiorcami.

W Konkursie nagrodzone zostają zarówno projekty przedstawień, jak i gotowe inscenizacje. Najciekawsze projekty wybrane w pierwszym etapie Konkursu otrzymują dofinansowanie na realizację ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wyboru dokonała Komisja Artystyczna, w skład której weszli wybitni znawcy teatru i dramatu: Dariusz Kosiński (przewodniczący), Zenon Butkiewicz, Ewa Guderian-Czaplińska, Jacek Kopciński, Zbigniew Majchrowski, Maciej Nowak, Piotr Olkusz, Maria Prussak i Halina Waszkiel. W etapie drugim Jury będzie oceniało gotowe przedstawienia, zarówno te powstałe na podstawie projektów rekomendowanych przez Komisję Artystyczną, jak i inne, mające premierę między 26 września 2013 roku a 31 sierpnia 2015 roku.

Do pierwszego etapu Konkursu zakwalifikowało się 91 projektów, z których Komisja Artystyczna wybrała 24. Gdańsk ma bardzo silną reprezentację, ponieważ na liście wybranych projektów znalazły się dwa Teatru Wybrzeże („Faraon” B. Prusa w reż. Adama Nalepy i „Przedwiośnie” S. Żeromskiego w reż. Natalii Korczakowskiej) oraz jeden Teatru Miniatura („Życie i przygody Remusa” A. Majkowskiego w reż. Remigiusza Brzyka).

„Życie i przygody Remusa” Aleksandra Majkowskiego to dzieło o niezwykłym znaczeniu i walorach. Jest to pierwsza powieść w całości napisana w języku kaszubskim i jednocześnie główna epopeja literatury kaszubskiej, nie bez przesady porównywana z „Panem Tadeuszem” Adama Mickiewicza. Wydana w 1938 roku powieść to właściwie kompletny obraz Pomorza z przełomu XIX i XX wieku; z barwnym opisem wszystkich klas społecznych, przedstawieniem tradycji i podań regionalnych oraz literackim „wyrysowaniem” mapy Kaszub, po których wędruje główny bohater.

Utwór Majkowskiego opowiada praktycznie całe życie Remusa – narratora powieści – Kaszuba, który przez swoją wadę wymowy i niejasne pochodzenie jest swoistym outsiderem. Kaszuby zostały odmalowane w powieści jako miejsce, gdzie realne wydarzenia w oczach wrażliwego bohatera przeplatają się z sytuacjami fantastycznymi, a postacie z legend i baśni egzystują obok chłopów i gospodarzy. Już jako dziecko Remus zostaje poproszony o pomoc przez uwięzioną księżniczkę; już jako dorosły rusza w podróż po regionie, handlując książkami i tocząc walkę ze Smętkiem, kaszubskim diabłem.

Istotne jest, że „Życie i przygody Remusa” nie powstały w kulturowej czy literackiej próżni. Z jednej strony powieść odwołuje się do poezji kaszubskiej oraz podań ludowych – między innymi wspomnianej legendy o uwiezionej księżniczce i zatopionym zamku, która w prozie Majkowskiego urasta do symbolu uśpionej świadomości narodowej germanizowanych Kaszubów. Z drugiej strony widać w utworze wyraźne wpływy polskojęzycznej tradycji literackiej; z silnymi echami polskiego romantyzmu i nawiązaniami do twórczości młodopolskiej, między innymi prozy Stefana Żeromskiego. Znaleźć można w utworze główne tematy literatury polskiej paru wcześniejszych dekad: naturalne przenikanie się świata rzeczywistego i nadprzyrodzonego, zainteresowanie kulturą ludową, poszukiwanie tożsamości narodowej. Jednocześnie „Życie i przygody Remusa” to kaszubskie (a raczej: polskie) barwne dzieło na miarę „Don Kichota”, gdzie w podróży po Kaszubach bohaterowi towarzyszy wierny przyjaciel, grajek Trąba.

Utwór Aleksandra Majkowskiego, wydany w 1938 roku, ukazał się w polskim przekładzie – w doskonałym tłumaczeniu Lecha Bądkowskiego, pisarza, sygnatariusza Porozumień Sierpniowych oraz przez pewien czas kierownika literackiego Teatru Miniatura – dopiero w latach 60. XX wieku. I nie trafił w najlepszy dla siebie czas: władze komunistyczne wyjątkowo niechętnie spoglądały na Kaszubów i ich twórczość, a język uznając za jedną z polskich gwar. W międzyczasie jednak powieść doczekała się także tłumaczeń na język angielski, francuski i niemiecki.

×