PL EN

ZA KULISAMI BLOG

Rady młodych w instytucjach kultury - podsumowanie konferencji New Approaches to New Audiences (17 lipca 2017, Awinion)

Dzięki uprzejmości prowadzonego przez Tomasza Rodowicza Teatru Chorea zostałam zaproszona do udziału w konferencji New Approaches to New Audiences, podsumowującej dwuletni projekt „Take over” badający wprowadzanie i funkcjonowanie rad młodych w instytucjach kultury i organizacjach artystycznych. Konferencja odbyła się 17 lipca w ramach festiwalu teatralnego w Awinionie.

Dofinansowany z programu „Kreatywna Europa” projekt prowadziło British Council w partnerstwie z czterema, zróżnicowanymi pod kątem finansowania i typu prowadzonej działalności, organizacjami: działającym od 1999 roku w Atenach nowoczesnym, interdyscyplinarnym centrum kultury Bios skupionym na sztuce współczesnej i multimediach (Grecja), założonym w 2004 roku, realizującym autorską metodę treningu aktora Teatrem Chorea z siedzibą w Fabryce Sztuki w Łodzi (Polska), powołaną w 1932 roku Fundacją Kolarac prowadzącą w Belgradzie Narodowy Uniwersytet zajmujący się szeroką działalnością związaną z muzyką, literaturą, filmem i edukacją (Serbia) oraz prywatnym, założonym w 1987 roku we Florencji Teatro della Limonaia (Włochy).

Większość organizacji partnerskich miała już na swoim koncie współpracę z młodzieżą, przede wszystkim poprzez realizację działań edukacyjnych. Większość z nich była zakładana w swoim czasie ze świeżą energią przez młodych animatorów kultury, którzy chcieli wypracować własny model zarządzania i programowania działań artystyczno-kulturalnych lub autorską metodę pracy artystycznej. Mimo średniej wieku powyżej czterdziestki u wszystkich widać było żywe zaangażowanie w realizację głównego założenia projektu – nawiązania głębszej relacji z młodą widownią i włączenia jej w swoje działania. Mówili o tym zarówno pod kątem pozostawienia dziedzictwa, jak i poszukiwania innej perspektywy – nowych pomysłów, świeżej energii. Podsumowując swoje doświadczenia z projektu, Dimitri Milopulos z Teatro della Limonaia podkreślił wagę spojrzenia na własną pracę z perspektywy młodzieży, z kolei Vassillis Haralambidis z Bios mówił o odmłodzeniu organizacji, możliwości ponownego sprawdzenia, jak funkcjonują na co dzień, wybicia się z przyzwyczajeń, ale też wzmocnieniu ich rozpoznawalności i wejściu szerzej w rzeczywistość online. Virdzinija Djekovic z Kolarac zauważyła, że jednym z najważniejszych zagadnień podczas realizacji projektu było to, jak być mentorem, jak nawiązać rzeczywisty kontakt z młodymi.

Praktycznym materiałem powstałym podczas projektu jest broszura „Take Over: YouthBoard Learning Kit” (dostępna do ściągnięcia tutaj) pokazująca proces powołania i organizacji rady młodych oraz opisująca case studies organizacji partnerskich. Każda z nich podeszła do realizacji projektu w nieco odmienny sposób, dopasowując koncept rady młodych do swojej działalności, choć część działań powtarzała się – początkowe szkolenia dla członków rady (m.in. z programowania, komunikacji z artystami, budżetu, komunikacji), wydarzenia integrujące grupę, regularne spotkania członków mające na celu wypracowanie wspólnych działań. Bardzo ważne jest zapewnienie radzie młodych konkretnej przestrzeni niezależności, w której uczestnicy sami podejmują decyzje od A do Z – od programu przez budżet po komunikację organizowanych wydarzeń. Kolarac i Bios dali swoim radom możliwość zaplanowania i zrealizowania serii działań mieszczących się w ogólnym programie instytucji. Przy Teatro della Limonaia rada młodych zorganizowała własny festiwal, a grupa zebrana przy Teatrze Chorea zrealizowała spektakl „Error 404”, bazując na metodach pracy teatralnej Chorei, prezentowany kilkakrotnie na różnych etapach.

Wszyscy partnerzy zauważyli przypływ nowej, młodszej widowni, także w przypadku wydarzeń organizowanych poza projektem, dzięki informacjom udostępnianych w kanałach społecznościowych prowadzonych przez członków rad młodych. Poprzez włączenie młodzieży w swoje działania organizacje zaobserwowały zmiany w swoim wizerunku – zaczęły być postrzegane jako bardziej nowoczesne, ekscytujące, bliższe młodzieży.

Problemy, na które zwracali uwagę, związane były przede wszystkim z utrzymaniem motywacji i zaangażowania członków rady młodych oraz odpowiedniego mentoringu, który zapewni młodzieży potrzebną wiedzę i umiejętności, a jednocześnie nie ograniczy ich niezależności. Różnie potoczyły się kwestie naborów do rad młodych – w niektórych wypadkach zostały powtórzone lub kilka osób dołączyło w późniejszych etapach realizacji projektu. Z jednej strony atrakcyjne wydaje się włączenie do rad osób, które mają niewielkie doświadczenie związane z kulturą i sztuką, z drugiej okazuje się, że utrzymanie zaangażowania takich osób nie jest proste. Istotną kwestią okazała się liczebność rady – praktyka pokazała, że lepsza mniejsza rada niż za duża, w której część osób przestaje się angażować. Bios wybrnął z tego w ten sposób, że większą radę podzielił na mniejsze zespoły zajmujące się konkretnymi wydarzeniami, ale konsekwencje były takie, że całej rady nie dało się z powrotem zintegrować.

Losy rad młodych po zakończeniu projektu także potoczyły się różnie – w niektórych organizacjach cała rada przestała funkcjonować, natomiast pozostały poszczególne jednostki, w niektórych wypadkach jako pracownicy, w niektórych jako wolontariusze. Kolarac zapowiada ogłoszenie naboru do nowej rady. Teatrowi Chorea udało się stworzyć zmotywowaną i zintegrowaną grupę, która kontynuuje działalność pomimo zakończenia projektu, planując kolejne przedsięwzięcia. Decydującym czynnikiem wydaje się tutaj twórczość artystyczna grupy – dzięki stworzeniu spektaklu opartego na wypracowanym wspólnie scenariuszu, w którym każdy ma ważną rolę, identyfikują się z tym działaniem i mają z nim silny emocjonalny związek.

Członkowie rad młodych obecni podczas konferencji podkreślali wagę niezależności w podejmowanych działaniach, ale też profesjonalnego wsparcia i zdobytej wiedzy. Widać było, że zrealizowane wydarzenia przyniosły im dużo satysfakcji. Gianni Bertoli z rady młodych przy Teatro della Limonaia podkreślił to, jak ważny był dla niego udział w tym projekcie – współcześnie we Włoszech młodzież ma duży problem ze znalezieniem pracy i zdobyciem doświadczenia, dzięki „Take Over” miał dostęp do konkretnej wiedzy, którą mógł praktykować.

Ciekawym elementem konferencji był wykład Gorana Tomki – serbskiego naukowca zajmującego się politykami kulturalnymi i zarządzaniem, członka UNESCO Chair związanego z tą tematyką – który zajął się szerzej tematem rozwoju publiczności (audience development). Tomka zwrócił uwagę, że instytucje kultury powstały jako narzędzie różnicowania bogatych i biednych – w samej idei ich powstania zawarte jest przekonanie, że nie są dla każdego. Chcąc poszerzyć dostęp do kultury i dotrzeć do nowych publiczności, cały czas musimy wypracowywać kolejne metody przekraczania barier immanentnie wpisanych w instytucje kultury – jak włączać zamiast wykluczać. Dotychczasowe działania oparte przede wszystkim na marketingu nie przyniosły efektu – z badań wynika, że cały czas przychodzi do nas ta sama publiczność. Też dlatego, że chcieliśmy zdobyć nową publiczność, jednocześnie się nie zmieniając. Tomka zadał pytania o to, czym chcemy być jako instytucje kultury – kreatorami barier? Narzędziami do robienia pieniędzy albo wytwarzania kolejnych talentów do wykorzystania w kreatywnej gospodarce? A może miejscami, gdzie można się uczyć, eksperymentować, gdzie zdarzają się niespodzianki i gdzie najróżniejsi ludzie mogą się spotkać i tworzyć coś wspólnie?

Musimy cały czas zwracać uwagę na to, czy nasze siedziby są dostępne, czy nas program jest tworzony z myślą o różnych odbiorcach, czy nie tworzy barier. Metody rozwijania publiczności nie są kolejnymi narzędziami marketingowymi – ich podstawą jest nawiązanie rzeczywistego kontaktu i zaangażowanie.

Agnieszka Kochanowska

Galeria
×